Od 12 sierpnia 2026 roku zacznie obowiązywać w całej Unii Europejskiej Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, skrótowo określane jako PPWR. Ta zmiana dla wielu przedsiębiorców wiązać się będzie z koniecznością dostosowania do nowych regulacji, bądź weryfikacji swojej sytuacji prawnej.
Nowe przepisy nie dotyczą wyłącznie producentów opakowań. W praktyce obejmują również importerów, dystrybutorów – zwykłych sprzedawców interntowych, działających zarówno w modelach fulfillment, jak i dropshippingu. Kluczową zmianą jest założenie, że odpowiedzialność za opakowanie powstaje w momencie jego oferowania na rynku, czyli sprzedawca może być obarczony odpowiedzialnością, nawet jeśli fizycznie towaru nigdy nie widział.
PPWR jest rozporządzeniem unijnym, co oznacza, że będzie stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich UE. Nie trzeba więc czekać na pełne wdrożenie polskich przepisów, aby nowe obowiązki zaczęły obowiązywać. Nie mniej równolegle trwają prace nad polską ustawą wdrażającą nowy system rozszerzonej odpowiedzialności. Zgodnie z założeniami pełna operacyjność krajowego systemy planowana jest dopiero na rok 2028. Do tego czasu przedsiębiorcy będą funkcjonować jednocześnie w oparciu o obecne przepisy krajowe, system BDO oraz nowe regulacje wynikające z PPWR.
Spis treści
Nowe podejście do projektowania, produkcji i logistyki opakowań w całej Unii Europejskiej
Regulacje mają na celu wprowadzenia zasady minimalizacji, czyli masa, objętość oraz liczba warstw opakowania muszą być ograniczone do absolutnego minimum niezbędnego do ochrony produktu. Marketingowa chęć „lepszej ekspozycji na półce” przestaje być uzasadnieniem dla stosowania dodatkowych warstw. Od 2030 roku będzie obowiązywał limit 50% pustej przestrzeni w opakowaniu.
Najważniejszy jest jednak zakaz stosowania szkodliwej chemii, który wchodzi już w sierpniu 2026 roku. PPWR narzuca restrykcyjne limity metali ciężkich – ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego. Ponadto dla opakowań, które mają bezpośredni kontakt z żywnością całkowity zakaz substancji PFAS.
Nowe rozumienie „udostępniania produktu na rynku”
Jedną z największych zmian, o której była już mowa na wstępie, jest nowe podejście do pojęcia „udostępniania produktu na rynku”. Komisja Europejska w opublikowanych wytycznych interpretacyjnych wskazuje wprost, że już samo oferowanie produktu konsumentowi online może zostać uznane za udostępnienie produktu na rynku danego państwa członkowskiego. Ma to ogromne znaczenie dla całej branży e-commerce.
Z praktycznego punktu widzenia, przedsiębiorca prowadzący sprzedaż przez Allegro, Amazon, czy własny sklep internetowy może zostać uznany za podmiot odpowiedzialny, nawet wtedy, gdy wysyłkę realizuje zewnętrzny dostawca albo centrum logistyczne.
Wytwórca i producent – dwa różne podmioty w PPWR
Warto również w tym momencie po krótce omówić dwa podmioty opisane w PPWR. Ustawodawca unijny wyróżnia „wytwórcę”, który odpowiada przede wszystkim za zgodność samego opakowania z wymaganiami środowiskowymi. Zatem wszelkie kwestie związane z projektowaniem, recyklowalnością, oznakowaniem czy też zgodnością z wymogami zrównoważonego rozwoju będą leżały po stronie wytwórcy. Często wytwórca też zleca produkcję opakowań pod własną marką czy znakiem towarowym.
Czym innym natomiast jest „producent”, który odpowiada za opłatę składek do systemu gospodarowania odpadami w państwie, w którym opakowanie staje się odpadem. Na nim spoczywają obowiązki rejestracyjne, ewidencyjne, sprawozdawcze oraz finansowe. Producentem może być producent towaru, importer, dystrybutor albo sprzedawca internetowy – wszystko zależy od tego, kto jako pierwszy udostępnia produkt na rynku konkretnego państwa członkowskiego.
Sprzedaż zagraniczna i obowiązki w innych krajach UE
Nowe przepisy będą szczególnie istotne dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż zagraniczną. Polski sprzedawca oferujący produkty klientom w Niemczech, Francji czy Czechach zostanie uznany za producenta opakowań w każdym z tych państw osobno. W konsekwencji będzie zobowiązany do lokalnej rejestracji, raportowania oraz rozliczania opłat zgodnie z prawem danego kraju.
Obowiązek wyznaczenia autoryzowanego przedstawiciela
Warto również wskazać drugą istotną zmianę, czyli pojawienie się obowiązku wyznaczania autoryzowanego przedstawiciela. PPWR przewiduje ujednolicenie tego obowiązku na poziomie całej Unii Europejskiej. Co w praktyce wiąże się z tym, że przedsiębiorca sprzedający produkty w innych państwach członkowskich zobowiązany będzie do wyznaczenia tam przedstawiciela z siedzibą w tym państwie.
Autoryzowany przedstawiciel będzie odpowiedzialny między innymi za kontakty z organami administracji, realizację obowiązków sprawozdawczych oraz kwestie związane z rejestracją i rozliczeniami. Dla przedsiębiorców działających na kilku rynkach europejskich może to oznaczać konieczność współpracy z wieloma podmiotami jednocześnie.
Rejestracje i obowiązki w poszczególnych państwach
W praktyce zakres obowiązków przedsiębiorców będzie zależał od państwa, do którego trafiają produkty. W Polsce nadal podstawowym systemem pozostaje BDO, jednak inne kraje funkcjonują w oparciu o własne rozwiązania. Przykładowo w Niemczech konieczna jest rejestracja w systemie LUCID oraz współpraca z operatorem systemu dualnego. Z kolei we Francji przedsiębiorcy muszą uzyskać numer UIN, realizować obowiązki za pośrednictwem organizacji takich jak CITEO czy Léko, a dodatkowo stosować oznaczenie Triman na opakowaniach.
Czy odpowiedzialność można przenieść na dostawcę?
Odpowiedzialność za opakowania czasem może spoczywać na dostawcy, czy też producencie towaru, jednak należy wtedy zweryfikować relacje umowne i upewnić się, czy kontrahent faktycznie realizuje narzucone obowiązki w danym kraju i posiada wymagane rejestracje.
Szczególne ryzyka mogą pojawić się w modelach sprzedaży opartych o dostawców spoza Unii Europejskiej. Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej zagraniczny podmiot spoza UE, który nie posiada odpowiedniej struktury prawnej na terenie Unii, często nie będzie mógł zostać uznany za importera w rozumieniu PPWR. W praktyce obowiązki związane z opakowaniami mogą więc niemal automatycznie przejść na europejskiego sprzedawcę internetowego.
Dlaczego warto przygotować się wcześniej?
Nie należy traktować tych przepisów jako odległą perspektywę, wdrożenie zmian w działalności firmy wymaga czasu, który potrzebny będzie na analizę łańcuchów dostaw, weryfikację obowiązków, czy też zmian umów z dostawcami.
PPWR wprowadza zmiany, które dostrzegalne i odczuwalne będą dla większość sprzedawców internetowych. Wiązać się będą z większą odpowiedzialnością, nowymi obowiązkami administracyjnymi oraz koniecznością dokładniejszego kontrolowania całego procesu sprzedaży i logistyki.








